សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្អាកការដឹកជញ្ជូនប្រាក់ដុល្លារ (USD) ទៅអ៊ីរ៉ាក់ និងបានបង្កកកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខយោធា។ ជំហានទាំងនេះមានគោលបំណងដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលបាដាដ ឲ្យចាត់វិធានការប្រឆាំងក្រុមមីលីស៊ី (ក្រុមប្រយុទ្ធប្រដាប់អាវុធមិនស្ថិតក្រោមកងទ័ពរដ្ឋ) ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ និងកំពុងដំណើរការនៅអ៊ីរ៉ាក់។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក Bessent បាននិយាយថា សម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួននៅឈូងសមុទ្រ (Gulf) និងអាស៊ី មិនមែនមានតែ UAE ប៉ុណ្ណោះទេ បានស្នើសុំ “ខ្សែប្តូរប្រាក់ដុល្លារ” (dollar swap line)។ *ខ្សែ swap line* មានន័យថា កិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់ប្រាក់ដុល្លារជាបណ្តោះអាសន្នរវាងធនាគារកណ្ដាល/រដ្ឋ ដើម្បីឲ្យប្រទេសមួយមានប្រាក់ដុល្លារប្រើសម្រាប់ការទូទាត់អន្តរជាតិ និងការគាំទ្រទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ។ នេះបង្ហាញថា អាចមាន “បណ្ដាញថ្មី” សម្រាប់ភាពងាយស្រួលក្នុងការរក USD (USD liquidity = ភាពមានគ្រប់គ្រាន់នៃប្រាក់ដុល្លារ​ក្នុងទីផ្សារ/ក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារ) នៅក្រៅក្រុមដៃគូដែលធ្លាប់មានជាយូរមកហើយ។

គូរូបិយប័ណ្ណយោងក្នុងទីផ្សារប្តូរប្រាក់បរទេស (FX = ទីផ្សារប្តូរប្រាក់រវាងរូបិយប័ណ្ណ) ដូចជា EUR/USD, GBP/USD និង USD/JPY ត្រូវបានពិពណ៌នាថា កំពុងមិនមែនជាចំណុចកណ្ដាលនៃការយកចិត្តទុកដាក់របស់ទីផ្សារដូចមុនទៀត។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលពឹងផ្អែកកាន់តែខ្លាំងលើធនធានធម្មជាតិ សមត្ថភាពផលិតឧស្សាហកម្ម និង AI (បច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃសិប្បនិម្មិត)។

វិធីសាស្រ្តនេះធ្វើឲ្យបញ្ជីប្រទេសអាចទទួលបាន swap line កាន់តែទូលំទូលាយ មិនចែកកំណត់តែចក្រភពអង់គ្លេស អឺរ៉ុប និងជប៉ុនទៀតទេ។ វាបង្ហាញថា ការគាំទ្រ USD កាន់តែអាស្រ័យលើ “ជម្រើសនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក” ជាងកិច្ចរៀបចំរួមអន្តរជាតិដែលធ្លាប់អនុវត្តជាទូទៅ។

លទ្ធផលចុងក្រោយនៃវិធានការទាំងនេះត្រូវបានពិពណ៌នាថា មិនទាន់ច្បាស់លាស់។ អត្ថបទបានចង្អុលបង្ហាញថា អាចមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកើតឡើងបន្តទៀត។

អត្ថបទបានបញ្ជាក់ថា ត្រូវបានផលិតដោយជំនួយឧបករណ៍ AI (កម្មវិធីដែលបង្កើតអត្ថបទដោយស្វ័យប្រវត្តិ) និងត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញដោយអ្នកកែសម្រួល។

យើងកំពុងឃើញថា ស្តង់ដារយោងរូបិយប័ណ្ណប្រពៃណី (currency benchmarks) ដូចជា EUR/USD កំពុងបាត់បង់សមត្ថភាពទាយទុកជាមុន (predictive power = សមត្ថភាពប៉ាន់ប្រមាណទិសដៅទីផ្សារបានល្អ)។ សកម្មភាពនយោបាយអាមេរិក ដូចជា ការពង្រីកខ្សែ swap line ដុល្លារទៅកាន់សម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់ៗនៅឈូងសមុទ្រ និងអាស៊ី ថ្មីៗនេះ កំពុងក្លាយជាកត្តាចម្បងជំរុញ “ភាពខ្លាំង” របស់ដុល្លារ។ នេះមានន័យថា ការយកចិត្តទុកដាក់ត្រូវផ្លាស់ពីទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចសុទ្ធៗ ទៅលើយុទ្ធសាស្រ្តភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (geopolitical strategy = ការគណនានយោបាយនិងសន្តិសុខរវាងប្រទេស)។

ផលប៉ះពាល់ឃើញច្បាស់នៅទីផ្សារការប្រែប្រួល (volatility markets = ទីផ្សារ/ឧបករណ៍វាស់ថ្លៃដែលផ្អែកលើកម្រិតឡើងចុះរហ័ស) ដែលសន្ទស្សន៍ការប្រែប្រួលរូបិយប័ណ្ណ (currency volatility indices = សន្ទស្សន៍វាស់កម្រិតឡើងចុះនៃអត្រាប្តូរប្រាក់) នៅតែខ្ពស់ជាងមធ្យមឆ្នាំ 2025 ប្រហែល 15% ពេញមួយដើមឆ្នាំ 2026។ ឧទាហរណ៍ តង់ស្យុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងសប្តាហ៍មុន ធ្វើឲ្យដុល្លារឡើងថ្លៃប្រៀបធៀបនឹងកញ្ចប់រូបិយប័ណ្ណ (basket of currencies = ការយករូបិយប័ណ្ណជាច្រើនមកវាស់រួម) ទោះបីផលចំណេញមូលបត្របំណុលអាមេរិក (US bond yields = អត្រាចំណេញពីការកាន់កាប់បំណុលរដ្ឋ) ធ្លាក់ចុះក៏ដោយ។ ការមិនស្របគ្នានេះបង្ហាញថា ដុល្លារកំពុងជួញដូរតាម “តម្រូវការជាជម្រកសុវត្ថិភាព” (safe-haven demand = តម្រូវការកាន់កាប់ទ្រព្យដែលគេចង់ទុកពេលមានហានិភ័យ) ជាងតាមសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ច។

យើងបានឃើញគ្រាប់ពូជនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះតាំងពីឆ្នាំ 2025 ពេលការពិភាក្សាអំពី “ឈប់ពឹងដុល្លារ” (de-dollarization = ការកាត់បន្ថយការប្រើ USD ក្នុងពាណិជ្ជកម្ម/ទុនបម្រុង) កើតមានញឹកញាប់។ ទោះយ៉ាងណា នយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក (economic statecraft = ការប្រើឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីសម្រេចគោលដៅនយោបាយ) បានទប់ស្កាត់ដោយការផ្តល់ USD ជ្រើសរើសទៅដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បីរក្សាតួនាទីកណ្ដាលរបស់ដុល្លារ។ វាបង្កើតការបែងចែក៖ ប្រទេសដែលស្របតាមចំណាប់អារម្មណ៍អាមេរិក មានការចូលដំណើរការ USD ស្ថិរភាព ខណៈប្រទេសផ្សេងៗប្រឈមភាពមិនប្រាកដប្រជាខ្ពស់។

សម្រាប់អ្នកជួញដូរកិច្ចសន្យាហិរញ្ញវត្ថុ (derivative traders = អ្នកជួញដូរឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលតម្លៃពឹងលើទ្រព្យមូលដ្ឋាន ដូចជា option/futures) នេះបង្ហាញថា យុទ្ធសាស្រ្ត “ចង់ទទួលផលពីការប្រែប្រួលខ្លាំង” (long-volatility = កាន់កាប់/ទិញឧបករណ៍ដែលរកចំណេញពេលទីផ្សារឡើងចុះខ្លាំង) លើគូរូបិយប័ណ្ណធំៗ អាចមានឱកាសចំណេញ ព្រោះសេចក្តីប្រកាសនយោបាយនឹងបង្កចលនាតម្លៃរហ័ស និងពិបាកទាយ។ លើសពីនេះ ការដាក់ទីតាំងវិនិយោគ (positioning = ការរៀបចំការកាន់កាប់ទ្រព្យ/ទិសដៅជួញដូរ) ក្នុងរូបិយប័ណ្ណប្រទេសផលិតធនធាន (resource-producing nations = ប្រទេសផលិតប្រេង អ矿 ឬធាតុដើម) អាចផ្តល់ឱកាសល្អជាងជួញដូររូបិយប័ណ្ណក្រុម G3 ចាស់ (G3 currencies = USD, EUR, JPY)។ ការឡើង 12% នៃកិច្ចសន្យាអនាគតទង់ដែង (copper futures = កិច្ចសន្យាទិញលក់ទង់ដែងសម្រាប់ថ្ងៃក្រោយ) បន្ទាប់ពីការប្រកាសភាពជាដៃគូឧស្សាហកម្មថ្មីជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអាស៊ី បង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងរវាងនយោបាយរដ្ឋ និងលំហូរទំនិញធាតុដើម (commodity flows = ការផ្លាស់ទីនាំចូល/នាំចេញទំនិញធាតុដើម) កាន់តែផ្ទាល់។

ក្នុងបរិយាកាសនេះ ម៉ូឌែលវិភាគ (models = រូបមន្ត/ប្រព័ន្ធគណនាទាយទុក) ត្រូវឲ្យផ្តល់អាទិភាពដល់ទិន្នន័យផលិតកម្មឧស្សាហកម្ម (industrial production figures = ស្ថិតិការផលិតរបស់រោងចក្រ) និងសន្តិសុខខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (supply chain security = ការធានាថាការផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើម និងទំនិញមិនដាច់ខាត) ជំនួសឲ្យមើលតែអតិផរណា ឬការងារធ្វើ។ តម្លៃដុល្លារកំពុងត្រូវកំណត់កាន់តែច្រើនដោយប្រទេសណាអាចធានាធនធាន និងផលិតទំនិញចាំបាច់បាន។ ដូច្នេះ ការទាយទុកជាមុនអំពីចលនាយុទ្ធសាស្រ្តបន្ទាប់របស់អាមេរិក កាន់តែសំខាន់ជាងការទាយសេចក្តីសម្រេចរបស់ធនាគារកណ្ដាល។